Klik nogmaals op de knop om de filters te resetten Sluiten

Applique- en gegraveerd glas

Deze grote beker is gemaakt van vrij geblazen, licht olijfgroen glas. Hij is versierd met twaalf appliques in de vorm van vrouwenhoofdjes. De appliques zijn aangebracht als halfvloeibare glasklompjes die onmiddellijk na het aanbrengen werden bewerkt met een stempel in de vorm van een vrouwenhoofdje. Doordat ter plekke de glaswand ook zeer heet was, zijn de appliques enigszins door de wand heen geschoten. Ze vormen knobbels op de binnenkant van het glas. Ook het stempelen ging niet helemaal goed. De kopjes zijn tijdens het stempelen iets verdraaid en daardoor vaag geworden. Bekers met deze vorm komt men bijna uitsluitend tegen in Noord- en Noordoost-Galli. Verreweg de meeste exemplaren zijn onversierd. Ze worden gedateerd in de 4de eeuw na Chr.

Dit stuk is gevonden in 1914 in een graf te Cuyk samen met een kan van aardewerk die te dateren is in de 4de eeuw na Chr. Het stuk sluit dus goed aan bij de 4de-eeuwse datering van de overige exemplaren. Te Cuyk bevond zich in de Romeinse tijd een nederzetting, zoals blijkt uit talloze vondsten. Tegenwoordig neemt men aan dat de plaats kan worden gedentificeerd met het Romeinse Ceuclum dat we kennen van een wegenkaart uit de Romeinse tijd, waarvan ons een 13de-eeuwse kopie, de zogenaamde Tabula Peutingeriana, is overgeleverd.

Het gebruik van appliques op glas kent een traditie vanuit de 1ste eeuw na Chr. Vanaf die tijd werd vaak een applique gezet onderaan het oor van kannen. Deze gewoonte was overgenomen van het contemporaine bronzen vaatwerk. De toepassing van een reeks appliques op de wanden zien we pas bij 4de-eeuws glaswerk. Dan komen appliques voor in de vorm van leeuwenkopjes op een lage beker zonder standvoet, zoals een exemplaar uit Hojvang in Denemarken in een graf uit de 3de of 4de eeuw na Chr. en appliques in de vorm van vrouwenhoofdjes op een schaaltje, gevonden te Keulen in een laat 4de-eeuws graf. Er is tot op heden slechts n vergelijkbare beker met appliques gevonden: een exemplaar uit Reims, waarvan helaas de context niet bekend is zodat hij niet te dateren is. Dit stuk heeft appliques in de vorm van leeuwenkopjes.

De smalle, hoge beker is ook gemaakt van vrijgeblazen, licht olijfgroen glas. Hij is versierd met enige reeksen ingeslepen lijnen, ontstaan door een roterend wieltje tegen de glaswand te houden. Het stuk zou zijn gevonden op het Vrijthof te Maastricht tijdens de opgravingen van de jaren 1969-1970. Vergelijkbare stukken worden gedateerd in de 4de eeuw na Chr. Het type is kenmerkend voor noord- en noordoost-Galli. Het komt vrij algemeen voor in 4de-eeuwse graven in dit gebied.

Het type is gemakkelijk te onderscheiden van de bekers uit eerdere periodes doordat hier de wand zich naar de voet toe versmalt. De bekers zijn, zoals ook dit exemplaar, meestal versierd met enige ingeslepen lijnen. Soms zijn ze versierd met deuken, in de glaswand gedrukt terwijl die nog heet was. Ingegrifte drinkspreuken direct onder de rand zoals VIVAS (proost) of BIBAMVS (laten wij drinken), zijn geen uitzondering. Ten slotte zijn er ook optisch geblazen exemplaren bekend, waarbij de wand versierd is met ijle, spiraalvormige ribbels.

Nederland in de Romeinse tijd | Relevante voorwerpen

Bezoek ons: