Klik nogmaals op de knop om de filters te resetten Sluiten

Bronzen viziermasker

In oktober 1996 deden archeologen in de polder Roomburg bij Leiden een spectaculaire ontdekking. Ze waren bezig met een opgraving in de bedding van de zogenaamde ‘gracht van Corbulo’, een kanaal dat de Romeinse generaal Corbulo rond 47 na Chr. door zijn soldaten liet graven als verbinding tussen de Rijn en de Maas. Uit deze gracht kwam dit prachtig bewaard gebleven bronzen viziermasker te voorschijn.

Het masker toont het gedealiseerde gezicht van een jonge man met krullend haar en bakkebaarden. In de ogen, neus en mond zitten openingen. Het masker is in relif uitgevoerd uit n stuk brons. Het gezicht is tamelijk gedetailleerd weergegeven: zelfs de wenkbrauwen, wimpers en een lijntje om de lippen zijn aangegeven. Aan de bovenkant zit een afgebroken scharnier, waarmee het masker aan een Romeinse ruiterhelm bevestigd was. Onder de oren zijn gaatjes aangebracht, waardoor leren riempjes gehaald konden worden om het masker vast te maken.

Vanwege de weelderige bos krullend haar waarmee het masker is uitgebeeld, wordt het viziermasker ook wel het Gordon-masker genoemd, naar de BN’er Gordon.

Deze speciale helmen met viziermaskers werden vooral gedragen bij dressuurdemonstraties en toernooien (hippica gymnasia). Zowel de ruiters als de paarden werden daarvoor in rijk versierde parade-uitrustingen gestoken. Behalve beschermend, zal deze uitrusting ook zeer indrukwekkend geweest zijn. Dit psychologische effect maakte deze viziermaskers tevens geschikt voor de strijd, zoals blijkt uit de vondst van dit soort maskers op het slagveld bij Kalkriese in Duitsland, waar de Germanen in 9 na Chr. de legioenen van de Romeinse generaal Varus in de pan hakten. Het geschreeuw en de geluiden van het gevecht gecombineerd met de uitdrukkingsloze bronzen of zilveren gezichten van de ruiters moeten een imponerende indruk hebben gemaakt op de vijand.

Het masker is gevonden samen met een aantal paardenbotten en een hoeveelheid Romeins paardentuig, vlak in de buurt van het Romeinse fort Matilo. Wellicht is het masker door een Romeinse ruiter als offer voor de goden in het water gegooid. De vondst van paardentuig en paardenbotten op deze plaats is bijzonder, omdat men tot dan toe dacht dat er in fort Matilo alleen infanterie-eenheden gelegerd waren. Dat zou dus wel eens onjuist kunnen zijn.

Nederland in de Romeinse tijd | Relevante voorwerpen

Bezoek ons: