Klik nogmaals op de knop om de filters te resetten Sluiten

Terracotta waternimf

De identificatie van dit beeldje als waternimf berust op de pot met wegstromend water die zij met haar linkerhand vasthoudt op een zuiltje. Was de pot er niet geweest, maar had zij met haar arm op het zuiltje geleund een type beeldje dat ook voorkomt dan was het gedentificeerd als Venus. Het is namelijk altijd de godin Venus die met ontbloot bovenlichaam of zelfs helemaal naakt wordt weergegeven, de andere godinnen zijn vrijwel zonder uitzondering geheel gekleed. De weergave van deze waternimf sluit dus nauw aan bij die van de godin Venus. Dat geldt ook voor het gebaar dat de nimf met de rechterhand maakt en dat herinnert aan het gebaar van een bepaald type Venusbeeld, Venus Anadyomene, die met haar rechterhand het zeeschuim, waaruit zij is geboren, uit het haar wringt.

Waternimfen werden in de Romeinse tijd vereerd bij bronnen en watertappunten. In Noordwest-Europa bestond reeds voor de komst van de Romeinen een cultus voor waterlopen en bronnen, zoals kan worden geconcludeerd uit de vele wijgeschenken die uit het water te voorschijn komen. In de Romeinse tijd vindt assimilatie plaats tussen de inheemse en de Romeinse goden. Bepaalde inheemse watergoden of godinnen krijgen een Romeins uiterlijk, bijvoorbeeld als waternimf.

In ons land zijn tot op heden vijf beeldjes van waternimfen teruggevonden, waaronder het afgebeelde exemplaar dat als enige compleet en gaaf is. Het is te voorschijn gekomen uit de vulling van een van de grachten, behorend tot het Romeinse fort Matilo te Roomburg (gemeente Leiden).

Vanwege de kenmerkende gelaatstrekken, zoals de amandelvormige, iets schuin geplaatste ogen, wordt dit beeldje toegeschreven aan de Keulse fabrikant Servandus, die actief was in het derde kwart van de 2de eeuw n.Chr. In deze periode wordt het beeldje dan ook gedateerd.

Beeldjes van terracotta werden in de Romeinse tijd in heiligdommen gezet als (goedkoop) wijgeschenk aan de goden. Van tijd tot tijd werd het heiligdom opgeruimd en werden alle overjarige offergaven in een kuil begraven. Dergelijke depotvondsten worden vaak aangetroffen nabij heiligdommen. Terracotta beeldjes werden ook aan de doden meegegeven in het graf, zoals blijkt uit de vele teruggevonden exemplaren in graven. Een derde gebruik was het opstellen van dergelijke beeldjes in een huisheiligdom.

Nederland in de Romeinse tijd | Relevante voorwerpen

Bezoek ons: