Klik nogmaals op de knop om de filters te resetten Sluiten

Zegelsteen van gele jaspis

Zegelstenen werden in de Romeinse tijd gebruikt als waarmerk, maar ook als amulet of als sieraad. De afzender zette bij wijze van handtekening een afdruk met zijn zegel in was. Zegelstenen en was werden ook gebruikt om potten te verzegelen. Aan de voorstelling op de steen schreef men vaak een magische werking toe: een afbeelding van de god Mars of Minerva in krijgstenue moest soldaten helpen in de strijd. De steensoort kon de magie van de afbeelding nog versterken. In de Romeinse tijd was het bovendien mode een ring te dragen met een zegelsteen. De zegelstenen zijn meestal ovaal van vorm en niet groter dan n tot anderhalve centimeter. Hoewel de stenen over het algemeen werden gezet in ringen, wordt het merendeel los teruggevonden. De meeste ringen waren namelijk van ijzer dat gemakkelijk roest en daardoor verloren gaat.

Zegelstenen worden ook intaglios genoemd. Het woord intaglio is afgeleid van het Italiaanse intagliare dat insnijden betekent, hoewel de voorstelling eigenlijk in de steen is gegraveerd met behulp van een boor. Een andere gangbare benaming voor de zegelsteen is gem, afgeleid van het Latijnse woord gemma dat edelsteen betekent. Deze betekenis gaat over op de gesneden edelsteen. Zegelstenen werden gemaakt van sier- en edelstenen. De meest gebruikte zijn kwartsen en chalcedonen, stenen met een niet al te grote hardheid die daardoor relatief gemakkelijk te bewerken zijn. Amethist, dat tot de kwartsen behoort, was bijvoorbeeld geliefd en verder kornalijn en jaspis, die tot de chalcedonen behoren. Een goedkoop alternatief voor edelsteen vormde glas. Op grote schaal werden malletjes gemaakt van originele gegraveerde stenen. Met behulp van die mallen werden series glazen zegelstenen in allerlei kleuren gegoten.

De afgebeelde zegelsteen is een gele jaspis met als voorstelling een leeuw die bezig is een beest te verslinden. De kop van het beest steekt nog uit de muil van de leeuw naar buiten. Boven de leeuw is een halve maan afgebeeld en tussen zijn poten een ster. Het is een voorstelling die in de Romeinse tijd vaker is gebruikt. Er is wel gesuggereerd dat deze leeuw, weergegeven met ster en maan en soms ook met de zon, n van de tekens van de dierenriem symboliseert.

De manier waarop de steen is gesneden, met smalle groefjes, dateert hem in de 1ste of 2de eeuw na Chr. Het stuk is in de 19de eeuw gevonden te Vechten, waar in de Romeinse tijd een fort heeft gelegen.

Nederland in de Romeinse tijd | Relevante voorwerpen

Bezoek ons: