Klik nogmaals op de knop om de filters te resetten Sluiten

De grens der Etrusken

Omstreeks 1700 werd in de omstreken van Cortona op het landgoed Campaccio dat in bezit was van de familie Corazzi een grote steen gevonden, voorzien van een Etruskische inscriptie; van boven naar onderen zijn twee woorden te lezen:

TR
UA
LS
AN
RA
L

Een tweede inscriptie met dezelfde woorden was van onderen naar boven te lezen, maar hiervan resten slechts drie letters. Oorspronkelijk moet de steen ca. 2 meter hoog zijn geweest.

Uit Etruri zijn veertien inscripties bekend, die het woord TULAR vermelden. Het woord betekent grens of begrenzing. Een bronzen godenbeeldje draagt de inscriptie SELVANS TULARIA, een godheid die de Romeinen kenden als Silvanus tutor finium (Silvanus beschermer van de grenzen). Het woord RASNAL is bekend uit een mededeling van de geschiedschrijver Dionysios van Halikarnassos, die vermeldt dat de Etrusken zichzelf Rasenna noemden. De vorm RASNAL is een genitivus; de gehele inscriptie luidt dus Grens van de Etrusken.

Grensinscripties waren van groot belang in gebieden waar territoriale problemen tussen verschillende volkeren konden optreden. De steen die twee kilometer ten zuidoosten van Cortona werd gevonden, is de grootste en meest intrigerende uit de reeks van Tularinscripties. De meeste inscripties regelen de begrenzing van particuliere terreinen, van grafcomplexen of van stedelijke gebieden. Deze steen is echter te ver van Cortona gevonden om een stadsgrens aan te duiden. De toevoeging RASNAL leidt ook tot een andere betekenis.

Cortona ligt in een gebied dat door de Etrusken vanaf de archasche periode werd beheerst, maar in etnisch opzicht verdeeld was tussen Etrusken en Umbrirs. In de 4de en 3de eeuw v.Chr. verloren de Etrusken steeds meer terrein aan eertijds onderworpen Italische volkeren (met name de Umbrirs). De dreiging die uitging van deze nieuwe ontwikkelingen leidde tot een Etruskisch nationaal besef om letterlijk paal en perk te stellen aan de aspiraties van de buurvolkeren. In dit kader bezien is de grenssteen van Cortona een nationaal Etruskisch monument, opgericht in een tijd dat de macht van de Etrusken tanende was. Interessant is de dubbele inscriptie, eenmaal recht, eenmaal op de kop gezet. De steen was bedoeld om langs een weg te staan: van de twee inscripties was er altijd een te lezen, van welke kant men de grens ook naderde.

Etrusken | Relevante voorwerpen

Bezoek ons: