Klik nogmaals op de knop om de filters te resetten Sluiten

Vier bronzen en de godin Thufltha

Uit de collectie van graaf Corazzi uit Cortona stammen de hier afgebeelde bronzen voorwerpen. De stukken werden in 1746 bij het dorpje Montecchio gevonden. Met de aankoop van deze Etruskische oudheden in 1826 kwamen ook enkele documenten over de objecten mee naar Leiden. We zijn daardoor goed in staat de geschiedenis van de vondst te reconstrueren.

Op donderdag 17 februari 1746 waren inwoners van Montecchio greppels aan het graven voor het planten van olijfbomen. Tijdens deze werkzaamheden vonden zij vier prachtige bronzen voorwerpen: een jongen met een gans op de arm, een vrouwenfiguur met duif, een kandelaber en een soort schepje. Even stonden zij in dubio wat te doen. De pastoor van Montecchio had namelijk aangeraden om alle ‘heidense idolen’ aan hem te geven. De eerlijke vinder verkreeg in ruil een aflaat.

De priester gebruikte vervolgens het brons van deze Etruskische oudheden voor het gieten van de kerkklokken! Niet iedereen was hier gelukkig mee: bij velen stonden de klokken van Montecchio bekend als le campane dell’ ignoranza (‘de klokken van de domheid’). De boer die de vier stukken had gevonden zag het belang van de vondst in. Hij was vooral getroffen door het beeldje van de jongen met de gans. Hij negeerde de wensen van de pastoor en nam zijn stukken mee naar Cortona, zocht contact met Graaf Galeotto Corazzi, en verkocht de vier stukken voor een aanzienlijke som.

De jongen met de gans is massief gegoten, in zes stukken. De onderdelen zijn later aan elkaar gesoldeerd. De details zijn goed uitgewerkt, vooral het haar dat in krullen over zijn hoofd valt. Om de hals draagt hij een typisch Etruskisch attribuut, debulla, een amulet, dat gevuld werd met beschermendekruiden. Om de linkerarm zit een armband met drie hangers. De jongen speelt met een jonge gans, die hij losjes op de linkerhand houdt. Op het rechterbeen is een inscriptie aangebracht met de volgende tekst:VELIAS. FANACNAL. THUFLTHAS ALPAN. MENACHE. CLEN. CECHA. TUTHINES. TLENACHEIS

De vertaling van deze tekst luidt waarschijnlijk: ‘Door Velia Fanacnei voor Thuflthawerd (dit) van harte gegeven voor haar zoon, uit het district (?) Tlenassis’. Het beeldje is dus gewijd aan de godin Thufltha door Velia Fanacnei voor het welzijn van haar zoontje. In het stuk kunnen we een weergave van de jongen zien. Het valt te dateren in de 2e eeuw v.Chr.

Het tweede bijzondere stuk is een beeldje van een jonge vrouw. In haar kapsel (met een opvallend grote lok boven het voorhoofd) draagt zij een diadeem. Het gezicht met fijne trekken heeft een wat droevige uitdrukking. De welgevormde lijnen van haar lichaam worden geaccentueerd door de plooival van het dunne gewaad met korte mouwen. Als sieraden draagt zij een gedraaid halssieraad en een armband om haar rechter pols. In haar rechterhand houdt zij een vogel, misschien een duif. De datering van dit stuk valt wat vroeger dan de jongen met gans: ca. 250-225 v.Chr.Ook de kandelaber draagt een inscriptie, waarin nieuw de naam Thufltha in een andere spelling voorkomt. De vertaling van deze inscriptie luidt waarschijnlijk: ‘Avle, zoon van Vel, gaf (dit) van harte aan Thupltha’.

Een combinatie van bovenstaande gegevens maakt aannemelijk, dat de inwoners van Montecchio in 1746 een gedeelte van een votiefdepot voor de godin Thufltha gevonden hebben. De naam Thufltha komt ook voor op de bronzen lever van Piacenza, een instructiemodel dat gebruikt werd bij de leverschouw. Het votiefdepot bij Montecchio werd in de 2de eeuw v.Chr. begraven. Het heiligdom voor Thufltha zal niet ver van deze plek aan het Trasimeense Meer gestaan hebben.

Etrusken | Relevante voorwerpen

Bezoek ons: