Klik nogmaals op de knop om de filters te resetten Sluiten

Griekse en Romeinse kleding

Peplos

De Grieken kenden om te beginnen de peplos, een gewaad dat door vrouwen werd gedragen. Het werd gemaakt van een wollen rechthoekige lap met een afmeting van circa twee bij drie meter. De bovenzijde van de lap werd omgeslagen. Deze omslag werd apotygma genoemd. De lap werd vervolgens tot een koker gevormd, waarbij de zijnaad dichtgenaaid kon worden of open kon blijven. Het gewaad werd op de schouders met kledingspelden vastgespeld en omgord rond het middel met een koord of ceintuur. De Grieken beschouwden de peplos als een typisch Grieks kledingstuk, in tegenstelling tot de chiton die ze betitelden als een gewaad uit het Oosten.

Chiton

De chitonis een kledingstuk dat oorspronkelijk voor mannen bestemd was, maar later ook door vrouwen werd gedragen. Er bestond zowel een lange als een korte variant. De chiton werd evenals de peplos gevormd uit een grote rechthoekige lap. Als materiaal werd echter geen wol gebruikt, maar linnen. Dit maakte dat het gewaad lichter was en soepeler viel. Ook de chiton werd tot een soort koker gevormd. Alleen werd de omslag achterwege gelaten. De zijnaden werden van boven tot beneden gesloten. Op de schoudernaad werden knoopjes gezet, waarbij echter drie openingen werden uitgespaard: voor het hoofd en de beide armen. Het kledingstuk kom met een ceintuur omgord worden. De stof kon over de ceintuur heen getrokken worden, zodat een sterke overbloezing (Grieks:kolpos) ontstond. De chiton kon zeer wijd zijn; soms wel breder dan de spanwijdte van de armen. Dit zorgde ervoor dat de chiton in duizenden prachtige plooitjes rond het lichaam viel. De vraag is echter of het draagcomfort dan wel zo optimaal was. De chiton van de man was meestal minder wijd. Mannen gaven in het dagelijks leven de voorkeur aan de kortere variant van de chiton, omdat die meer bewegingsvrijheid gaf. Bij speciale gelegenheden en door oudere mannen werd de lange chiton gedragen.

De peplos en de chiton komen in bepaalde periodes naast elkaar voor. Ze worden soms zelfs over elkaar heen gedragen, of verenigd tot een gewaad dat eigenlijk een chiton is, maar toch voorzien is van de overslag van de peplos! Dit soort mengvormen maken het soms lastig te herkennen om welk type kledingstuk nu precies is afgebeeld.

Een bijzondere verklaring waarom in de eerste helft van de 6de eeuw v.Chr. de Griekse vrouwen overgingen van het dragen van de peplos op het dragen van de chiton, is van de hand van de Griekse geschiedschrijver Herodotos. Hij vertelt in zijn Historin dat na een noodlottig afgelopen miliaire expeditie van de Atheners tegen de bewoners van het naburige eiland Egina, er slechts n Atheense soldaat naar huis terugkeerde. Alle overige Atheners waren gesneuveld. Toen hij het slechte nieuws aan de echtgenotes vertelden, waren zij zo ontzet, dat zij met hun kledingspelden de arme man aanvielen en doodstaken. Als gevolg hiervan werd de peplos verboden en werden de vrouwen gedwongen om de linnen chiton te gaan dragen; voor dit kledingstuk waren immers geen spelden nodig!

Himation

Over de peplos en de chiton heen, kon door mannen en vrouwen een mantel (himation) worden gedragen. Ook dit was een rechte lap, die op zeer veel verschillende manieren om het lichaam gedrapeerd kon worden, al dan niet vastgespeld op de schouder. Soms kon ook het hoofd met de himation worden bedekt.

Tunica en toga

De twee meest bekende Romeinse kledingstukken zijn de tunica en de toga. De tunica is in feite een recht hemd met lange mouwen. Dit eenvoudige kledingsstuk kon met of zonder gordel worden gedragen. De toga is een mannendracht en bestond uit een zeer lange manshoge lap die volgens een vaste methode meerder malen rondom het lichaam werd gewikkeld en aan de voorzijde eindigde in een sinus of overslag.

Productie

In het oude Griekenland was de vrouw verantwoordelijk voor het spinnen, weven en vervaardigen van de kledingsstukken voor het hele gezin. Dit waren de eigenschappen die, volgens de toenmalige opvattingen, haar tot een optimale huisvrouw maakten. Rijke vrouwen lieten zich uiteraard bijstaan door hun slavinnen. Met ander woorden, er was sprake van textielproductie binnenshuis. De Romeinen daarentegen kochten hun kleding gewoon in de winkel.

Grieken | Relevante voorwerpen

Bezoek ons: