Klik nogmaals op de knop om de filters te resetten Sluiten

Wat zien we op de Griekse grafmonumenten?

Hoewel in de archasche tijd (de zevende en de zesde eeuw v. Chr.) doorgaans slechts n figuur werd weergegeven op een stle, breidt het aantal afgebeelde figuren zich gedurende de vijfde eeuw v. Chr. steeds verder uit. Daarnaast maken de herosche voorstellingen die de archasche stles domineren, in de klassieke periode (de vijfde en de vierde eeuw v. Chr.) plaats voor meer huiselijke taferelen. In de klassieke tijd keert een aantal themas en motieven steeds weer terug op de Griekse grafmonumenten. Een voorstelling die vanaf de vijfde eeuw v. Chr. veelvuldig voorkomt, is de zogenaamde dexiosis-scne: een tafereel waarbij twee figuren elkaar de hand schudden.

Ook worden opvallend veel vrouwen zijn weergegeven op klassieke stlai. Zij domineren de grafmonumenten uit deze tijd. Op zich is dat niet zo opmerkelijk, gezien de hoge sterftecijfers onder jonge (kraam)vrouwen in de oudheid. Maar waarom is het dan zo dat op archasche grafmonumenten vrijwel alleen mannen werden afgebeeld en pas vanaf de klassieke periode vrouwen in groten getale op deze wijze werden herdacht? Om een antwoord te kunnen geven op deze vraag, moeten we terug in de tijd. In de archasche periode en daarvoor waren vrouwen voornamelijk interessant voor mannen vanwege hun status of rijkdom. Waar een vrouw vandaan kwam, werd minder belangrijk gevonden. Maar vanaf de tweede helft van de vijfde eeuw v. Chr. veranderde dit. In die tijd kwam Perikles aan de macht in Athene en zijn wetgeving zorgde ervoor dat aan het Atheens burgerschap de meeste waarde werd toegekend. Om een Atheens burger te zijn, moest men niet alleen een Atheense vader hebben, maar ook een moeder wier vader van Atheense origine was. Hierdoor werd de vrouw bepalend voor het doorgeven van het Atheens burgerschap op de volgende generatie. Dit toegenomen belang van vrouwen zien we direct terug in voorstellingen op grafstlai uit deze tijd.

Op de grafmonumenten uit de hellenistische periode (300 v. Chr. – 100 na Chr.) zijn meestal voorname mensen afgebeeld. Ook zien we vaak kleine kinderen of slaafjes op deze stlai. Voorbeelden van hellenistische stlai zijn de grafrelifs van Stratokleides en Diodotos uit Klein-Azi, die beiden in het Rijksmuseum van Oudheden te bewonderen zijn.

Grieken | Relevante voorwerpen

Bezoek ons: