Klik nogmaals op de knop om de filters te resetten Sluiten

Keizer Pertinax

Deze marmeren kop is lang beschouwd als een portret van keizer Pertinax, die slechts drie maanden regeerde over het Romeinse rijk, in 193n.Chr. Het is een imposante, meer dan levensgrote kop van een oudere man met snor en een volle baard. Het korte krulhaar is vanaf de kruin tot over de slapen gekamd. Deze haardracht komt overeen met de mode rond 200 n.Chr. De neus is grotendeels afgebroken en verder is het portret op een aantal plaatsen licht beschadigd. Ondanks de gelijkenis met beelden en munten van keizer Pertinax weten we inmiddels vrij zeker dat dit portret niet de keizer zelf voorstelt, maar een priv-persoon. Het kwam in de Romeinse tijd vaker voor dat mensen zich op dezelfde manier lieten afbeelden als de keizer.

De ronde vorm aan de hals wijst erop dat de kop bestemd was om in een standbeeld te worden geplaatst. In de Romeinse tijd werden namelijk soms standbeelden gemaakt waar steeds een ander hoofd op kon worden geplaatst, bijvoorbeeld als er weer een nieuwe keizer kwam. Dan hoefde er niet iedere keer een heel nieuw beeld gemaakt te worden. Deze portretkop is gevonden in de antieke stad Thysdrus, het huidige El Djem in Tunesi, en werd in 1822 door J.E. Humbert aangekocht voor het Rijksmuseum van Oudheden.

Publius Helvius Pertinax werd op 1 augustus 126 na Chr. geboren in Noord-Itali als de zoon van een vrijgelaten slaaf. Hij bleek een succesvol militair en wist zich op deze manier op te werken op de sociale ladder. Hij bekleedde allerlei verschillende politieke en militaire ambten. Hij bracht het onder andere tot consul en stadsprefect van Rome. In 188/189 n.Chr. was hij proconsul (stadhouder) van de provincie Africa. Dit laatste ambt zou wellicht kunnen verklaren waarom juist in Tunesi iemand zich heeft laten afbeelden op dezelfde manier als keizer Pertinax, terwijl die slechts zo’n korte tijd heeft geregeerd.

Na de moord op de gehate keizer Commodus werd Pertinax op 1 januari 193 n.Chr. tot keizer uitgeroepen. In de korte tijd dat hij keizer was, heeft hij allerlei goede dingen gedaan. Hij liet de mensen die Commodus onterecht gevangen had gezet, vrij en maakte een begin met uitgebreide hervormingen. Hij werd erg populair bij het volk. De praetoriaanse garde (keizerlijke lijfwacht), die hem tot keizer had uitgeroepen, was echter erg ontevreden met zijn optreden. Op 28 maart van hetzelfde jaar werd hij door hen vermoord.

Romeinen | Relevante voorwerpen

Bezoek ons: