Klik nogmaals op de knop om de filters te resetten Sluiten

Keizer Tiberius

Dit marmeren standbeeld stelt de Romeinse keizer Tiberius Claudius Nero voor, die regeerde tussen 14 en 37 na Chr. Hij is slechts gekleed in een loshangend kleed, dat om zijn heupen gedrapeerd is en tot op zijn knien hangt. Zijn bovenlichaam is naakt. Zijn afgebroken uitgestrekte rechterarm hield waarschijnlijk een lans vast, terwijl zijn linkerarm het gewaad optilde. Het gezicht is beschadigd, maar het is wel duidelijk te identificeren als een portret van Tiberius. Achter het rechterbeen is een boomstam gebeeldhouwd als steunpunt.

De keizer is afgebeeld in zogenaamde herosche halfnaaktheid. Halfgoden, heron, werden namelijk ook op deze manier werden weergegeven. Tiberius verwijst hiermee naar zijn vergoddelijkte vader, keizer Augustus. Hij gebruikte dit argument om zijn positie als keizer te rechtvaardigen. Ook Tiberius werd na zijn dood vergoddelijkt.

Het beeld is rond 1800 gevonden in het antieke Utica, een plaatsje in de buurt van Tunis (Tunesi), samen met nog enkele andere grote standbeelden. In 1824 wist J.E. Humbert een aantal van de beelden aan te kopen voor het Rijksmuseum van Oudheden. Humbert was een Nederlandse ingenieur die door de heerser van Tunis was ingehuurd om daar een haven aan te leggen. Hij was erg genteresseerd in oudheden. Hij heeft in opdracht van C.J.C. Reuvens, de eerste directeur van het museum, enkele reizen gemaakt om oudheden te verwerven voor de collectie.

Tiberius werd op 16 november 42 v.Chr. geboren als de oudste zoon van zijn gelijknamige vader Tiberius Claudius Nero en moeder Livia Drusilla. Na een scheiding van haar man trouwde Livia met keizer Augustus, zodat Tiberius diens stiefzoon werd. Na een goede Latijnse en Griekse opleiding begon hij aan zijn politieke en militaire loopbaan. Hij was een briljant en populair generaal. Zowel alleen als samen met zijn broer Drusus behaalde hij verschillende militaire successen, onder andere in Germani en het Donau-gebied.

In 11 v.Chr. dwong Augustus Tiberius om van zijn eerste vrouw, Vipsania, te scheiden en te trouwen met Julia, de dochter van Augustus uit diens eerste huwelijk. Tiberius was hier niet gelukkig mee en trok zich enige jaren terug op het Griekse eiland Rhodos, zogenaamd voor studieverlof.

In het jaar 4 n.Chr. werd hij door Augustus geadopteerd en enkele jaren later, in 12 n.Chr., werd hij mederegent van Augustus. Na diens dood werd hij zelf keizer van het Romeinse rijk.

Tiberius was gesloten, jaloers en achterdochtig van karakter. Het feit dat hij zich vele jaren verwaarloosd had gevoeld door zijn stiefvader Augustus zorgde ervoor dat hij verbitterd geworden was. Eenmaal op de troon wist hij zich niet te verzekeren van de belangrijke steun van de Romeinse senaat. Hij werd sterk benvloed door zijn ambitieuze moeder Livia en de machtswellustige prefect van de keizerlijke lijfwacht, Aelius Sejanus, die er voor zorgden dat er een sfeer van intriges aan het keizerlijke hof ontstond. Tiberius werd er door zijn achterdocht toe gebracht om allerlei mensen aan te klagen wegens majesteitschennis en ter dood te brengen. Zijn regering werd een ware tirannie.

Er waren echter niet alleen slechte kanten aan zijn regering. Uit de antieke bronnen blijkt dat hij over het gebied buiten Rome rechtvaardig en wijs regeerde. Hij werkte hard en hield zich aan zijn verplichtingen. Vergevingsgezindheid (clementia) werd beschouwd als een van zijn belangrijkste deugden. Net als Augustus hervormde en verbeterde hij alle departementen van de regering en hij bevorderde de welvaart van het rijk zoveel mogelijk.

Langzamerhand trok Tiberius zich steeds vaker terug uit Rome, totdat hij op een gegeven moment helemaal niet meer terugkwam. Hij woonde afwisselend in de regio Campani en op het eiland Capri. Het regeren liet hij grotendeels over aan anderen, zoals Sejanus, die de macht maar al te graag overnam van Tiberius. Volgens de antieke auteurs hield Tiberius er in zijn paleis op Capri een zeer decadente levensstijl op na.

Op 16 maart 37 na Chr. stierf Tiberius in Misenum, maar hoewel hij behoorlijk ziek was, stierf hij geen natuurlijke dood. Nadat hij was flauwgevallen, dacht men dat hij dood was. Toen zijn opvolger Caligula al begroet werd als de nieuwe keizer, kwam Tiberius opeens weer bij. Macro, de prefect van de keizerlijke lijfwacht, gaf daarop opdracht om hem te bedekken met een grote hoop kleren, zodat hij stikte.

Romeinen | Relevante voorwerpen

Bezoek ons: