Klik nogmaals op de knop om de filters te resetten Sluiten

Romeinse uil

Een bijzonder standbeeld uit de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden is een 54 cm hoge uil op een vierkante sokkel (22 cm). Hetstuk stamt uit het bezit van Frederik graaf de Thoms, die het ten geschenke kreeg van deItaliaanse geleerde A.F. Gori. Het stuk kwam oorspronkelijk uit een oude Vaticaanse collectie. Waarschijnlijk is het beeldje in Rome gevonden.

Deuil staat met n poot vooruit en de vleugels strak tegen het lichaam aangeklemd. Deze pose herinnert aan de Egyptische kunst. Over de kop ligt een valkenkapje. Onder de klauwen van de linker voorpoot ligt de buit van de roofvogel: een dode muis.

De sokkel is aan drie zijden gedecoreerd. Op de zijkanten zijn afbeeldingen te zien van de godin van de overwinning Victoria, afgebeeld met vleugels, lauwerkransen en zegetakken. Op de voorzijde staat een slordige Griekse inscriptie van vijf regels: “Archates Petrios, de waarzegger, voorspelt de toekomst voor vier as”. De as was een Romeinse munt. Kennelijk heeft de uil dienst gedaan als een soort uithangbord.

Uilen hadden in de oudheid een slechte naam. Ze waren de dieren van de nacht en joegen mensen schrik aan met hun klapwieken enlanggerekte kreten. Stille begraafplaatsen waren hun domein, waardoor deze vogels in verband werden gebracht met de zielen van overledenen. Kennelijk heeft de uil ook een functie gehad bij het voorspellen van de toekomst. De uil heeft immers het vermogen om in het donker goed te zien.

Het kapje kan als functie hebben gehad het dier in toom te houden. Misschien dat bij de raadpleging het kapje werd afgedaan om de uil enkele bewegingen te laten maken, die vervolgens door de ziener werden genterpreteerd. De oorsprong van deze manier van toekomstvoorspellen ligt waarschijnlijk in hethellenistische Egypte en heeft daarvandaan het keizerlijke Rome bereikt. Het is opmerkelijk dat een vrijwel identieke uil voorkomt in de collectie Egyptische kunst van het Vaticaan (gevonden in Rome) en dat een hellenistisch relif uit Egypte eenzelfde uil met kap laat zien,met een helaas niet te ontcijferen inscriptie in Egyptische hirogliefen.

Romeinen | Relevante voorwerpen

Bezoek ons: