Klik nogmaals op de knop om de filters te resetten Sluiten

Beschilderd aardewerk uit Luristan

Illegale opgravingen in Luristan in de jaren twintig en dertig van de 20ste eeuw brachten rijk beschilderd aardewerk aan het licht, dat bekend staat onder de naam ‘Genre Luristan’. Dit aardewerk is beige of crme-kleurig van ondergrond, beschilderd in een oranje tot bruin-rode tekening. De veelal complexe versiering is gewoonlijk ingeklemd tussen banden aan de boven- en onderzijde en bestaat onder andere uit gearceerde of gestippelde driehoeken, kruis- en stervormige patronen, en dieren (leeuwen, steenbokken en vogels). Veel van het vaatwerk is voorzien van eveneens gedecoreerde tuiten en handvatten.

Lange tijd werd aangenomen dat dit aardewerk, net als de befaamde bronzen, uit graftombes geroofd was. Wetenschappelijk georinteerde opgravingen in de uitgestrekte necropolen van Luristan toonden echter aan dat het aardewerk uit de graven f onversierd is, f een genciseerde decoratie draagt; beschilderd vaatwerk ontbreekt geheel. Onmiddellijk rees dan ook de vraag: waar komt dit aardewerk wel vandaan? En: heeft deze beschilderde ceramiek wel iets van doen met de bronzen van Luristan?

De eerste, voorzichtige antwoorden op deze vragen kwamen van Engelse opgravingen uitgevoerd tussen 1966 en 1970 te Baba Jan, een runeheuvel in het oosten van de Pish-i Kuh. Laag III te Baba Jan bevatte een grote versterking: een centrale binnenplaats (later overdekt en van zuilen voorzien) met aangrenzende vertrekken was omgeven door een zware muur met negen hoektorens. In samenhang met dit gebouw werd druk beschilderd aardewerk aangetroffen: de ‘Genre Luristan’-ceramiek. Dit aardewerk kan nu met zekerheid gedateerd worden in het vroege eerste millennium v.Chr. (9de en 8ste eeuw v.Chr.). Althans in tijd kwam het Genre Luristan dus samen voor met de elders in Luristan in graven gevonden bronzen voorwerpen.

Een verdere ondersteuning was de vondst van een typische Luristan brons in Baba Jan III; blijkbaar onderhielden de inwoners van Baba Jan contacten met de makers van de Luristan bronzen. Gezien de zeldzaamheid van Luristan bronzen te Baba Jan en gezien de afwezigheid van beschilderd aardewerk in de graven mt Luristan bronzen, is het overigens nog de vraag of de Baba Jan-bevolking (en die van vergelijkbare nederzettingen in de omgeving) in cultureel opzicht op n lijn geplaatst kan worden met de makers van de Luristan bronzen; mogelijk gaat het om twee groepen van verschillende achtergrond, die slechts handelscontacten met elkaar onderhielden.

De voorwerpen | Relevante voorwerpen

Bezoek ons: