Lezing in het museum of thuis

U kunt deze lezing naar keuze bijwonen in het museum of thuis volgen via een gratis livestream.

Stichting Zenobia-lezing door Claire Weeda

Stichting Zenobia organiseert een lezing door cultuurhistoricus Claire Weeda over omgevingsdeterminisme en racisme in de Late Middeleeuwen, met als titel Lange armen en strakke buiken. Vanaf 1200 worden studenten en scholieren in West-Europa onderricht volgens het omgevingsdeterminisme van Hippocrates: omgeving en klimaat bepalen de fysiologie en natuurlijke competenties van mensen en dieren, naast leeftijd, geslacht en training. Wat waren hiervan de consequenties?

  • datum: donderdag 11 april 2024
  • tijd: 17.00 – 18.00 uur
  • locatie: Tempelzaal, Rijksmuseum van Oudheden of thuis via livestream
  • kosten: gratis
  • organisatie: Stichting Zenobia

Deze lezing wordt gehouden in het kader van de Week van de Klassieken (4 t/m 14 april 2024). Stichting Zenobia organiseert elk jaar tijdens deze Week een lezing in het Rijksmuseum van Oudheden.

In het museum of via livestream

U kunt deze lezing naar keuze bijwonen in het museum of thuis volgen via een gratis livestream.

Het omgevingsdeterminisme van Hippocrates

Rond 1200 komen studenten in West-Europa in aanraking komen met de antieke Griekse en Arabische natuurfilosofie. Het gebruik van etnische en raciale stereotypen in het onderwijs neemt dan een hoge vlucht. In pedagogische handleidingen voor schoolmeesters wordt namelijk het omgevingsdeterminisme van Hippocrates toegepast. Scholieren leren dat de omgeving en het klimaat de fysiologie en natuurlijke competenties van mensen en dieren bepalen, naast leeftijd, geslacht en training. Deze kennis kan een vorm van scientific racism genoemd worden, waarmee stereotypen wetenschappelijke zeggingskracht kregen.

Verspreiding en toepassing

In haar lezing gaat Claire Weeda in op de verspreiding en toepassing van zulke ideeën. Schoolmeesters, hofdichters, etnografen en predikers zetten stereotypen in van Engelse intelligentie, Franse beschaving, Teutoonse gewelddadigheid, vrouwelijkheid van moslims en Afrikaanse zwakte. Stereotypen rechtvaardigden ongelijke rechten en meester-dienaarverhoudingen, Bovendien troffen ze verschillende groepen: vrouwen, horigen, joden, migranten en slaafgemaakten.

Over de spreker

Claire Weeda is als cultuurhistoricus verbonden aan de Universiteit Leiden. Ze doet onderzoek naar de wisselwerking tussen medische kennis, natuur en sociale praktijken in de late Middeleeuwen. Daarnaast werkt ze aan een studie over insecten en biodiversiteit vóór 1600.

Overige activiteiten Week van de Klassieken

Tijdens de Week van de Klassieken zijn van 4 t/m 14 april 2024 tien dagen lang verschillende activiteiten in het Rijksmuseum van Oudheden.

Informatie over het programma van andere musea vind je op de website Weekvandeklassieken.nl

Verstuur onderstaand formulier als u de lezing in het museum wilt bijwonen. Bent u later onverhoopt verhinderd? Geef dit aan ons door via . Dan kunnen we iemand anders blij maken met uw plaats.

Aanmelden bijwonen in het museum

Voer een nummer in van 1 tot 4.
(Optioneel) Blijf op de hoogte en meld u aan voor onze nieuwsbrief over:
Aangemeld voor de nieuwsbrief? U ontvangt dan binnen enkele minuten een e-mail met een link om uw inschrijving te bevestigen. Pas als u deze link hebt gevolgd, is uw inschrijving voltooid. U ontvangt dan onze eerstvolgende nieuwsbrief.

lees meer over ons privacybeleid

Aanmelden livestream thuis

Meld u aan voor de livestream

Iedereen kan deze lezing thuis gratis volgen. U hoeft geen extra programma’s te downloaden of te installeren op uw computer. Na aanmelding ontvangt u een link, waarmee u via de browser op uw pc, laptop, tablet of smartphone de avond kunt volgen. De uitzending is vanaf een kwartier voor aanvang online. De link blijft twee weken geldig, zodat u kunt terugkijken.

Zenobia-lezing armen

Pagina uit de Reductorium Physionomiae van Roland Scrivers (manuscript uit 1430)